Türk savunma sanayii artık 'nasıl gireriz' sorusunu değil, 'bu zinciri nasıl güçlü tutarız' sorusunu tartışıyor. İSO ve SAHA İstanbul'un birlikte düzenlediği 7. Savunma Sanayii Buluşmaları bu değişimin en net göstergesi oldu. İstanbul'da gerçekleştirilen etkinliğe 674 katılımcı, 18 ana yüklenici, 741 üretici firma dahil olurken 823 B2B görüşme gerçekleşti. Buluşma serisi yedi yıl önce başladığında masanın merkezinde sektöre giriş engelleri vardı; bu yıl yerini iki somut meseleye bıraktı: küresel tedarik zinciri kırılganlıkları ve çevresel sürdürülebilirlik kriterleri.
Bu geçiş sembolik değil. Üretim kapasitesi büyüyen bir sanayiin karşılaştığı gerçek olgunlaşma sorunlarını yansıtıyor. 2021 sonrasında küresel tedarik zinciri krizleri, savunma firmalarının kritik bileşen tedarikinde tek kaynağa bağımlılığın ne kadar riskli olduğunu somut biçimde gösterdi. Yarı iletken kıtlığından başlayarak özel alaşım tedarik gecikmeleri ve lojistik aksaklıklar tüm sektörü etkiledi. Türk savunma ekosistemi bu dersi kendi gündemine taşıdı.
Çevresel kriterler ihracat pazarlarında giderek zorunlu hale geliyor. Konu salt etik tercihin çok ötesinde, pazar erişimi meselesi. AB'nin savunma alımlarında çevresel etki değerlendirmesi zorunluluğu ve Batı'daki ihracat lisans süreçlerinde sürdürülebilirlik kriterleri, yerli firmaların ihracat dosyalarını hazırlarken artık görmezden gelemeyeceği bir gerçeklik.
İstanbul Sanayi Odası ile ortaklık, ana yüklenicilerin dışındaki geniş sanayi tabanını bu dönüşüme dahil etme açısından doğru bir tercih. 741 üretici firmanın katılımı ve 823 B2B görüşme, buluşmanın somut iş birliği zeminleri yarattığını gösteriyor. KOBİ ölçeğindeki alt yükleniciler tedarik zinciri esnekliğinin gerçek belirleyicisi; bu firmaların sürdürülebilirlik standartlarına uyum sağlaması büyük yüklenicilerin AB ihracat pazarlarındaki başarı koşulu haline geliyor.
Yedi yıllık buluşma serisinin süreklilik kazanması, bu platformun gerçek sektör ihtiyaçlarını karşıladığını gösteriyor. Tedarik zinciri sürdürülebilirliği tartışmasının somut iş birliği projelerine ve KOBİ ortaklıklarına dönüşüp dönüşmeyeceği önümüzdeki dönemde sınanacak.
