Yörüngede hizmet teknolojisi artık yalnızca uzay sürdürülebilirliği değil, savunma politikasının konusu. Avrupa Birliği ve beş ortak ülke, 10 Haziran 2026'da ISOS (In-Space Operations and Services) Ortak Bildirgesini imzaladı. Belge, yörüngede bakım, onarım ve enkaz temizleme kapasitesinin geliştirilmesini destekleyen pilot misyona zemin hazırlıyor.

ISOS Misyonunun Stratejik Boyutu

Bildirgenin önemi, yörüngede bakım ve enkaz temizleme teknolojisini savunma çerçevesine açıkça yerleştirmesinde yatıyor. Düşük Dünya yörüngesinde artan çatışma riski ortamında, yani uydulara yönelik ASAT tehditler ve elektromanyetik baskı bağlamında bu teknoloji yeni bir boyut kazanıyor: yörüngede hizmet veren araç, aynı zamanda rakip uyduya yaklaşma kapasitesi anlamına da gelebilir. AB bu teknolojiyi Avrupa Savunma Fonu (EDF) çerçevesinde fonlamakla bunu zımni biçimde kabul ediyor.

Türkiye'nin Konumu

Türkiye bu programın ne ortak ülkesi ne de EDF üyesi. Ancak TÜRKSAT ve TÜBİTAK UZAY'ın uydu operasyonları giderek karmaşıklaşan bir uzay ortamında yürütülüyor. Yörüngede hizmet kapasitesi, uzun vadede yerli uydu varlıklarının korunması için de kritik; Türkiye'nin bu teknoloji alanındaki konumlanması henüz netlik kazanmadı.

Ayrıca Türkiye, Galileo PRS (Kamu Düzenlemeli Servis) erişimi için müzakere yürütüyor. Altyapı sahipliği AB'ye geçtikçe bu müzakerelerdeki muhatap da değişiyor: ESA teknik onay mercii olmaktan çıkıyor, AB siyasi karar mercii haline geliyor.

Bilinen Profil:

  • İmza tarihi: 10 Haziran 2026

  • Taraflar: AB ve beş ortak ülke

  • Misyon: ISOS pilot (yörüngede bakım, onarım, enkaz temizleme)

  • Finansman çerçevesi: Avrupa Savunma Fonu (EDF)