ABD Savunma Bakanligi, 26 Haziran 2025'te 2026 mali yili icin 1,01 trilyon dolarlik butce teklifi acikladi; bu rakam onceki yila gore yuzde 13,4 artisi yansıtiyor. Yapay zeka ve otonomi sistemlerine butcede ilk kez acik odenek olarak 13,4 milyar dolar tahsis edildi.
ABD Savunma Bakanligi, 2026 mali yili butce teklifini acikladi. Kongre'ye sunulan teklif 1,01 trilyon dolara ulasarak tarihi bir esigi geciyor. Bulteni 26 Haziran 2025'te aciklayan ustduzey savunma yetkilileri, rakamin 2025 mali yilindan yuzde 13,4 artigini belirtti.
Butce 848,3 milyar dolar ihtiyari harcama ve 113,3 milyar dolar zorunlu uzlasma finansmani olmak uzere iki kalemden olusuyor. Temel oncellikler: Cin agresyonunun Hint-Pasifik'te caydirılması, savunma sanayii uzunun canlandirilmasi ve kara kuvvetlerinin yasam kalitesinin iyilestirilmesi.
Onemli butce kalemleri sunlar:
-
Yapay zeka ve otonomi sistemleri: 13,4 milyar dolar (butcede acik odenek olarak ilk kez tahsis edildi)
-
Nukleer modernizasyon (Columbia sinifi denizalti, triad): 60 milyar dolar
-
Golden Dome kapsamli fuzesavar inisiyatifi: 25 milyar dolar ilk yatirim
-
F-47 yeni nesil hava ust unlugu: 3,5 milyar dolar
-
Uzay Kuvvetleri: yaklasik 40 milyar dolar (2025'e gore yuzde 30 artis)
Kongre son on yilda neredeyse hic Baskan teklifini tam onaylamadi. Bu rakam cogunlukla niyet belgesi islevi gordu. Butcenin oncelik siralamasinda Cin ve Rusya ile buyuk guc rekabetine hazirlik on planda; nukleer caydiricilik modernizasyonu, uzay savunma kapasitesi ve Ukrayna desteginın surduruulmesi de vurgulaniyor.
Trilyon dolar eşiğinin aşılması sembolik ama yanıltıcı; Kongre'nin geçen on yılda neredeyse hiç Başkan teklifini tam onaylamadığı düşünüldüğünde bu rakam çoğunlukla niyet belgesi sayılabilir. Asıl bilgi şuradan geliyor: teklifin yapay zeka ve otonom sistemlere ayırdığı pay, önceki yıla kıyasla yüzde 45 artışla yaklaşık 15 milyar dolara ulaşıyor; bu pay Lockheed, Northrop ve Palantir gibi firmaların 2026-2028 sözleşme beklentilerini doğrudan şekillendiriyor. Nükleer modernizasyon da bu bütçede kalın çizgiyle işaretlendi: Columbia sınıfı denizaltı ve B-21 programları milyarlarca dolarlık ek kaynak alıyor. Türkiye açısından bakıldığında: 1,01 trilyon dolarlık bütçenin NATO ülkelerindeki savunma harcama baskısını artırması kaçınılmaz; ABD bu rakamı hem elçilik hem de NATO karargahı kanallarından müttefiklere yansıtıyor. Bu baskı Türkiye'nin yüzde 2'nin üzerindeki NATO harcama oranını koruma motivasyonunu pekiştiriyor ve yerli savunma projelerine kaynak aktarımını siyasi olarak kolaylaştırıyor.
Özetle: ABD'nin 1,01 trilyon dolarlık savunma bütçesi tarihte bir ilk, ama asıl çarpıcı olan yapay zeka ve otonom sistemlere ayrılan payın yüzde 45 artmasıdır; bu kalem artık bütçenin büyüme motoru.
