Avustralyalı devlet denizaltı kuruluşu ASC, 12 Ocak 2026'da gaziler şirketi Sayres Australia ile Collins Class ve AUKUS programlarına yönelik teknik işgücü eğitim ortaklığını 2 milyon Avustralya dolarlık yeni bir anlaşmayla uzattı. Anlaşma kapsamında Sayres Australia, denizaltı yapım ve bakım süreçlerinde gerekli uzmanlık becerilerini aktaran eğitim programlarını yürütmeye devam edecek.
2 milyon Avustralya doları SSN-AUKUS'un dev bütçesiyle kıyaslandığında küçük görünebilir. Ancak asıl önem rakamda değil stratejide. Collins Class denizaltılarının günlük operasyonelliğini desteklemek ile ilerleyen dönemde SSN-AUKUS inşasını üstlenecek teknik işgücünü yetiştirmek aynı insan kaynağı tabanına dayanıyor. Collins'in bugünkü bakım uzmanları yarın SSN-AUKUS'un inşa mühendisleri; bu aktarım sürecinin kesintisiz işlemesi programın bütününü etkiliyor.
Denizaltı programlarının en kronik kırılganlığı sermaye ya da teknoloji değil, nitelikli insan kaynağı açığı. Kaynakçılar, nükleer sistem teknisyenleri ve sistem entegrasyon mühendisleri gibi uzmanlar yıllar içinde yetişiyor. Program ihtiyaçları yoğunlaştığında uzman istihdamı kısa sürede kapasite darboğazına dönüşebiliyor. Eğitim sürekliliğini programın kritik dönüm noktalarından çok önce başlatmak bu darboğazı önlüyor.
Benzer bir mantık Türkiye'de de görülüyor. TEI'nin motor uzmanı yetiştirme süreçleri ve ASELSAN'ın elektronik sistem teknisyenlerine yönelik programlar aynı prensibi uyguluyor. Büyük savunma sanayi programlarının proje yönetiminde insan kaynağı planlaması, altyapı yatırımı kadar öncelikli ele alınmayı hak ediyor.
