Hibrit çatışma ortamlarında GPS ve iletişim kesintileri artık öngörülen değil, varsayılan koşul. Merkezi komuta-kontrol sistemlerinin bu ortamdaki kırılganlığı defalarca kanıtlandıktan sonra DARPA, 29 Mayıs 2026'da DICE (Kontrollü Yayılım Yoluyla Merkeziyetsiz Yapay Zeka) programı için başvuru sahiplerine yönelik bilgilendirme günü düzenledi.
Program adının içerdiği "kontrollü yayılım" kavramı, yaklaşımın özünü özetliyor: davranış kurallarını tasarlamak yerine davranışın ortaya çıktığı koşulları tasarlamak. Bu, doğadaki sürü zekasının askeri sisteme uyarlanma biçimi.
Teknik Çerçeve
DICE, birimler arasında önceden tanımlanmış protokoller olmaksızın koordineli davranış sergileyebilen yapay zeka mimarileri üzerine yoğunlaşıyor. Sorun teknik değil, tasarım sorusu: merkezi bir otorite olmadan birimlerin nasıl koordine olacağı algoritmayla değil, davranışın ortaya çıkmasını sağlayan koşulların tasarımıyla çözülecek.
Uygulama Alanları
Drone sürüsü operasyonları, özerk lojistik ağları ve iletişim baskısı altında çalışan sistemler bu mimarinin ilk test alanları olarak öne çıkıyor. Özellikle elektronik harp tehditlerinin yaygın olduğu ortamlarda merkezi koordinasyona bağımlılığı kıran bir C2 anlayışı, savunma kapasitesinin belirleyici boyutlarından biri haline geliyor.
Bilgilendirme günü, araştırma kuruluşları ve savunma sanayii firmalarının DARPA'nın beklentileri ve program gereksinimleri hakkında soru ve önerilerini iletmesine zemin hazırladı. Resmi teklif aşaması süreç içinde açılacak.
