Üç hafta: Fransız uzmanlara göre Ukrayna cephesinde konuşlandırılan bir elektronik harp jamming sisteminin ortalama etkili kalma süresi bu kadar kısa. Bu tespit, Batı'nın karşı-drone (CUAS) doktrinini kökten sorgulatan sanayi ve akademi ortak bir panelin çıkış noktası oldu.

Paris'te Haziran 2026'da düzenlenen Eurosatory fuarındaki panelde sanayi, akademi ve Fransız Silahlı Kuvvetleri temsilcileri bir araya geldi. EOS CEO'su Dr. Andreas Schwer, Ukrayna'da yaşananın temel bir dönüşüm olduğunu söyledi: ucuz dronlar pahalı müdahaleler gerektiriyor, kuvvetleri doyuma uğratıyor ve elektronik harbin sınırlarını ortaya çıkarıyor.

Kütleselleşen Tehdit

Fransız Uluslararası İlişkiler Enstitüsü (IFRI) Güvenlik Çalışmaları Merkezi Direktörü Dr. Élie Tenenbaum, belirleyici özelliğin kütleselleşme olduğunu söyledi. Beş yıl önce yoğun bir muharebe sahasında aynı anda düzinelerce insansız hava sistemi görülürken, Ukrayna'da artık binlercesi düzenli olarak görülüyor.

Tenenbaum'a göre elektronik harp artık bozulabilir bir kabiliyet: bir jamming sistemi, cephenin her iki tarafında da konuşlandırıldıktan yaklaşık üç hafta içinde etkisiz hale getirilebiliyor ya da atlatılabiliyor. Bu, elektronik harbin artık kalıcı bir üstünlük değil, sürekli yenilenmesi gereken bir tüketim kabiliyeti haline geldiği anlamına geliyor.

Otonomi Tartışması

Fransız Kara Kuvvetleri Stratejik Çalışmalar Merkezi Direktörü Albay François-Régis Dabas, ortaya çıkanın yalnızca daha yoğun bir hava sahası değil, çok düşük irtifada tam teşekküllü yeni bir muharebe bölgesi olduğunu vurguladı.

MARSS Kurucusu ve CEO'su Johannes Pinl ise yüzlerce hedefin eş zamanlı geldiği ortamda insanın döngüde olması kavramının artık gerçekçi olmadığını, öldürme zincirinin mümkün olduğunca otomatikleştirilmesi gerektiğini söyledi. Bu, klasik insan-karar-verici modelinin artık yetersiz kaldığını itiraf eden bir tespit.

Fransız doktrini, ölümcül otonom silah sistemleri konuşlandırmayacağını ama yapay zekanın algı, hareketlilik, koordinasyon ve etkileyici seçiminde rol oynayacağını öngörüyor; nihai kararın insan komuta zincirinde kalacağı vurgulandı.

EOS açısından çözüm, katmanlı savunmada yatıyor: elektronik harp, interceptor dronlar, toplar, füzeler ve yönlendirilmiş enerji silahları, akıllı komuta kontrol tarafından bir arada orkestre ediliyor.

Türkiye Boyutu

Türkiye, TB2 ve Akıncı gibi platformlarla düşük maliyetli İHA doktrininin sahada kanıtlanmasına Ukrayna'dan önce Karabağ ve Libya çatışmalarında öncülük etmişti. Batılı uzmanların şimdi tartıştığı kütleselleşen drone tehdidi kavramı, Türkiye'nin sahada uzun süredir gözlemlediği bir dinamik.

Bilinen Profil:

  • Etkinlik: Eurosatory 2026, Paris (Haziran 2026)

  • Katılımcılar: EOS CEO'su Dr. Andreas Schwer, IFRI'den Dr. Élie Tenenbaum, Fransız Kara Kuvvetleri'nden Albay François-Régis Dabas, MARSS CEO'su Johannes Pinl

  • Jamming sisteminin etkisiz kalma süresi: yaklaşık 3 hafta

  • Fransız doktrini: ölümcül otonom silah sistemi yok, insan komuta zincirinde