GE Aerospace, 18 Mart 2026'da Avrupa üretim kapasitesini genişletmek için 110 milyon Euro'nun üzerinde yatırım taahhüt etti. Ancak bu haberin gerçek analitik ağırlığını rakam değil coğrafya taşıyor.

Yatırım İtalya, Polonya, Çek Cumhuriyeti, İngiltere ve Romanya'yı kapsıyor. Almanya ve Fransa listede yok; Türkiye tamamen dışarıda kaldı. GE, Airbus ve Safran'ın baskın olduğu Batı Avrupa'nın büyük savunma pazarlarına girmek yerine bu iki şirketin güçlü varlık kuramadığı Doğu Avrupa'yı tercih etti. Bu tercih, rekabet haritasıyla örtüşen hesaplı bir konumlanma. Polonya ve Romanya'nın son yıllarda hızla büyüyen savunma bütçeleri bu ilginin temel motivasyonu; özellikle Polonya'nın F-35 alımı ve Romanya'nın hava savunma modernizasyonu GE için somut iş fırsatları üretiyor.

İstihdam rakamı coğrafi tercih kadar dikkat çekici. 110 milyon Euro'luk yatırım için duyurulan 1.000 yeni çalışan, sektör standardı olan 2.000 ila 3.000 aralığının önemli ölçüde altında. Bu oran yatırımın emek yoğun üretimden çok tesis modernizasyonu ve otomasyona yöneldiğini gösteriyor. Avrupa savunma sanayiinde işçilik maliyetlerinin yüksek ve nitelikli teknik personel havuzunun sınırlı olduğu düşünüldüğünde bu otomasyon ağırlıklı yaklaşım mantıklı bir maliyet yönetimi kararı.

Türkiye'nin bu yatırım listesinde yer almaması sembolik değer taşıyor. TUSAŞ ile GE Aerospace arasındaki KAAN motoru görüşmeleri devam ediyor; ancak GE bir pazarda üretim kapasitesi kurduğunda o pazarı stratejik ortak olarak gördüğü biliniyor. Türkiye'nin bu sırada henüz o konumda olmadığı dolaylı bir sinyal.

Eğer KAAN motorunda GE ile anlaşma gerçekleşirse, Türkiye'nin iş birliği şartlarındaki ağırlığı bu yatırım listesiyle ilişkilendirilecek. Doğu Avrupa'nın tercih edilmesi, Türkiye ile olası ilişkinin üretim ortaklığı değil alıcı konumunda kalma riski taşıdığına işaret ediyor. Bu farkı kapatmak için Türk savunma sanayiinin GE'ye teknoloji transferi ve yerli üretim oranı konularında somut bir müzakere pozisyonu oluşturması kritik.