Japonya Savunma Bakanlığı, 27 Şubat 2026'da 2026 mali yılı için savunma teknolojisi girişimlerini hızlandırmaya dönük yeni bir tedarik programı başlattı. Savunma Edinim, Teknoloji ve Lojistik Ajansı (ATLA) programı 7 milyar yen, yaklaşık 45 milyon dolar bütçeyle finanse ediyor. Aynı anda Küçük İşletme Yenilik Araştırması programına girişimlerin katılımını kolaylaştırmak için Girişim Kullanımı Eşlik Destek Grubu kuruldu.
Asıl mesaj bütçe rakamında değil, yapısal kırılmada. ABD, SBIR aracılığıyla savunma girişimlerinden yıllık 4 milyar dolar civarında inovasyon satın alıyor. Japonya'nın başladığı 45 milyon dolar bu rakamın yüzde birinin altında. Bütçe mütevazı; ancak önemi rakamdan çok yapısal değişimde.
Mitsubishi Heavy, Kawasaki ve IHI üçlüsü Japonya savunma tedarik zincirini onlarca yıldır kontrol ediyor. Girişim şirketlerinin Savunma Bakanlığı ihale süreçlerine girmesi fiilen imkansızdı. Uzun süreli sözleşme döngüleri, yüksek güvenlik yetki gereksinimleri ve köklü tedarikçilerin kıyasıya lobileri bu bariyerlerin başlıca unsurlarıydı. Oluşturulan Destek Grubu bu bariyeri düşürmeye dönük kurumsal mekanizma olarak tasarlandı.
Bu girişimin gerçek sınavı saha testinde değil, sözleşme döngüsünde. Kritik soru: ihale süreci üç ile beş yıldan on iki ile on sekiz aya indirilebilecek mi? Bu sorunun yanıtı programa dahil olan ilk girişimlerin sözleşme süreçlerinde netleşecek.
Türkiye'de SSB, 2019'dan bu yana BSMART ve SAYP gibi programlarla benzer modeli uyguluyor. Yapısal karşılaştırmada Japonya bu alanda Türkiye'nin en az beş yıl gerisinde başlıyor. Japonya'nın bu programı olgunlaştırma hızı, Türkiye'nin girişim ekosisteminden savunmaya akan yetkinliklerin rekabetçi avantajını ne kadar süre koruyacağını belirleyecek.
