RAND, Ocak 2026'da yapay zekanın dört temel askeri rekabet dinamiğini nasıl yeniden biçimlendirebileceğini ele alan araştırmasını yayımladı. RRA4316-1 kodlu rapor, teknik analizin ötesinde stratejik bir çerçeveleme belgesi niteliği taşıyor.
Raporun incelediği dört rekabet ekseni şunlar: miktar karşısında kalite, gizlenme karşısında bulma, merkezi ile dağıtık komuta-kontrol dengesi ve siber saldırı ile siber savunma rekabeti. Yazarlar, yapay zekanın insan zekasının askeri operasyonlar üzerindeki kısıtlayıcı etkisini ortadan kaldırabileceği varsayımından hareketle bu dört alandaki sonuçları değerlendiriyor.
Rapordaki miktar karşısında kalite sorusu savunma bütçe tercihleri açısından doğrudan siyasi anlam taşıyor. Yüksek birim maliyetli platformların kitlesel ve düşük maliyetli sistemler karşısındaki etkinliği, savunma bütçe önceliklerine yansıyan bir tartışmaya dönüştü. Dört rekabet ekseni birbiriyle etkileşim halinde: siber saldırı dağıtık kontrol sistemlerini bozabilirken yapay zeka karar verme döngüsünü kısaltıyor.
BAYKAR'ın insansız sistemlerdeki fiyat-etkinlik odaklı yaklaşımı bu rekabet çerçevesinde değerlendirilebilir. STM Kargu ve ALPAGU ise düşük maliyetli ve kitlesel çözümlerin yerli taktik boyutunu oluşturuyor. RAND'ın analitik çerçevesi, Türkiye'nin bu alandaki ihracat argümanlarını konumlandırmak için dolaylı bir referans sunuyor.
