Üç farklı kıtadan üç ülkenin aynı altıncı nesil uçak üzerinde birleşmesi, GCAP'ı emsalsiz kılan asıl unsur. İngiltere, Japonya ve İtalya, 3 Temmuz 2026'da Küresel Muharip Hava Programı (GCAP) kapsamında sanayi ortaklığı Edgewing'e 4,6 milyar sterlinlik sözleşme verdi. Sözleşme üç ortak ülke tarafından ortaklaşa finanse ediliyor.

GCAP, Avrupa'nın kendi içindeki FCAS (Fransa-Almanya-İspanya) programıyla doğrudan rekabet halinde; iki proje de aynı pazarı ve aynı ihracat müşterilerini hedefliyor.

Sözleşmenin Kapsamı

GCAP, İngiltere, Japonya ve İtalya arasında yürütülen ve altıncı nesil bir muharip uçağı geliştirmeyi hedefleyen ortak bir program. Uçağın 2035 yılında hizmete girmesi planlanıyor. İmzalanan sözleşme, uçağın tasarımının bir sonraki aşamasına geçilmesini, temel gereksinimlerin belirlenmesini ve kapsamlı testlerin yürütülmesini kapsıyor.

4,6 milyar sterlinlik bu sözleşme, İngiltere'nin toplam 8,6 milyar sterlinlik dört yıllık taahhüdünün yalnızca bir dilimi. İngiltere, sözleşmeden kısa süre önce açıklanan Savunma Yatırım Planı (DIP) kapsamında GCAP'a dört yıl boyunca 8,6 milyar sterlin yatırım yapacağını teyit etmişti. Aynı plan, Typhoon filosunun 2040'lara kadar sürdürülmesi için 1,1 milyar sterlinden fazla yeni fon, F-35 filosunun genişletilmesi için 2,2 milyar sterlin ve yeni bir otonom muharip uçağı geliştirilmesi için 300 milyon sterlin ayırdı. Bu, İngiltere'nin tek bir platforma bağımlı kalmama stratejisinin açık göstergesi.

Sanayi Etkisi

GCAP ve İngiltere'nin gelecek muharip hava sistemi programı, ülkede yaklaşık 600 kuruluştan oluşan bir tedarik zincirini kapsıyor ve halihazırda 4.500 kişiye istihdam sağlıyor. Program kapsamında yapay zeka, robotik, artırılmış gerçeklik ve katmanlı üretim teknolojileri, tasarım, test ve üretim süreçlerini hızlandırmak için kullanılıyor.

GCAP uçağı, hizmete girdiğinde Typhoon, F-35 ve otonom sistemlerle birlikte İngiltere Kraliyet Hava Kuvvetleri'nin gelecek nesil filosunun parçası olacak.

Türkiye Boyutu

Türkiye'nin KAAN programı da benzer bir yol izliyor; kendi altıncı nesil kabiliyetlerini yerli geliştirirken F-16 filosunu güncel tutuyor. GCAP'ın 600 kuruluşluk tedarik zinciri ölçeği, Türkiye'nin KAAN etrafında kurmaya çalıştığı yerli tedarik ekosisteminin ulaşmayı hedeflediği büyüklüğe işaret ediyor.

Öne Çıkan Veriler:

  • Sözleşme değeri: 4,6 milyar sterlin (Edgewing konsorsiyumuna)

  • İngiltere'nin toplam 4 yıllık GCAP taahhüdü: 8,6 milyar sterlin

  • Typhoon filosu güncelleme fonu: 1,1 milyar sterlinden fazla (2040'lara kadar)

  • F-35 filosu genişletme fonu: 2,2 milyar sterlin

  • Otonom muharip uçak geliştirme fonu: 300 milyon sterlin

  • Tedarik zinciri: Yaklaşık 600 kuruluş, 4.500 istihdam

  • Hedeflenen hizmete giriş: 2035