Norveç Silahlı Kuvvetleri ve SAS, Marshall Aerospace ile NODIN Aviation'ın geliştirdiği Boeing 737-700 tabanlı modüler medevac sisteminin kullanımını 2027'ye uzattı. 2010'dan bu yana operasyonel olan sistem 2022'de Ukrayna tahliyelerinde ve 2024'te Norveç Kralı Harald V'in tahliyesinde görev yaptı.
Norveç Silahlı Kuvvetleri ile Scandinavian Airlines (SAS), Marshall Aerospace ve NODIN Aviation ortaklığınca geliştirilen modüler tıbbi tahliye sisteminin kullanım süresini 2027'ye uzattı. Norveç Savunma Malzeme Ajansı da ortaklık kapsamında yer alıyor.
Sistemin çekirdeği Boeing 737-700 tabanlı rol değiştirme çözümü: standart yolcu kabini tam teşekküllü hasta taşıma konfigürasyonuna dönüştürülebiliyor. 2010'da sertifikalandığında bu yapılandırma, bir ticari havayolu tarafından işletilen bu türün dünyada ilk sertifikalı örneği oldu.
Sistem teorik kapasite olarak kalmadı; yüksek profilli görevlerde defalarca sınandı. 2022'den bu yana Ukrayna'dan yaralı hastaları AB Sivil Koruma Mekanizması kapsamında Avrupa hastanelerine taşıdı. 2024'te Norveç Kralı Harald V'in Malezya'dan tıbbi tahliyesinde de görev aldı.
Sözleşmenin 2027'ye uzatılması Norveç'in bu kapasiteyi yakın vadede kalıcı bir savunma yatırımıyla ikame etmeyeceğini gösteriyor. Sivil varlıkları modüler çözümlerle askeri kapasite katmanına entegre eden bu model NATO çift kullanım doktrininin pratikte işlediğini kanıtlıyor.
Norveç'in bu kararı, ticari havayolu kapasitesini savunma amaçlı kullanımın ne kadar sürdürülebilir olduğunu test ediyor. Yüksek maliyetli özel medevac uçağı edinmek yerine mevcut SAS filosunu modüler dönüşümle işleve kavuşturmak, savunma bütçelerindeki kısıtlı kaynakları stratejik alanlara yönlendirme tercihinin somut örneği. 2027 uzatmasının geçici çözüm olduğu açık; Norveç'in bu kapasiteyi kalıcılaştırmak için ne yapacağına dair bir sinyal henüz yok. NATO üyelerinin sivil-askeri çift kullanım modelini pekiştirdiği bu dönemde Türkiye için asıl değerlendirme alanı farklı bir eksende: kendi modüler medevac kapasitesinin ihracat boyutu. A400M platformuyla zaten var olan bu kabiliyet, savunma diplomasisi enstrümanı olarak yeterince kullanılıyor mu? SSB'nin NATO müttefiklerine bu konfigürasyonu sunduğuna dair kamuya açık bir çerçeve bulunmuyor. Norveç-SAS ortaklığının uluslararası görünürlüğü ise Türk sistemlerinin kendi kısıtlı iletişim kapasitesiyle kıyaslandığında dikkat çekici bir fark ortaya koyuyor.
