Saab, 23 Mart 2026'da Kanadalı yapay zeka şirketi Cohere ile GlobalEye hava erken uyarı ve kontrol uçağı için yapay zeka teknolojileri geliştirmeye yönelik mutabakat muhtırası imzaladı.
GlobalEye Bombardier Global 6000 platformu üzerine inşa edilmiş hem deniz hem kara hedeflerini izleyebilen bir hava erken uyarı platformudur. BAE ve İsveç'te operasyonel olarak kullanılıyor; uzun menzilli gözetleme kapasitesiyle öne çıkıyor. Yapay zekanın hedeflediği darboğazlar büyük sensör veri akışlarının gerçek zamanlı işlenmesi, operatör yorgunluğunun azaltılması ve hedef önceliklendirme süresinin kısaltılmasıdır. Bu darboğazların tamamı aynı köke bağlanıyor: veri hacmi insan operatörünün işleme kapasitesini aşıyor.
Saab'ın ticari yapay zeka firmasıyla anlaşması önemli bir tercihi yansıtıyor. En iyi yapay zeka yeteneklerini kendi içinde geliştirmek yerine dışarıdan entegre etmek, geliştirme süresini kısaltırken sivil alandaki rekabeti savunma platformlarına daha hızlı sızdırıyor. Cohere kurumsal yapay zeka uygulamaları ve büyük dil modelleri alanında uzmanlaşmış bir firma olarak bu mutabakatla savunma sektörüne açılımının ilk somut adımını atıyor.
Türkiye'nin ulusal hava erken uyarı yatırımları ve ASELSAN'ın yapay zeka entegrasyon çalışmaları bu trendle kesişiyor. Saab-Cohere modelinin özü, savunma platformlarındaki yapay zeka entegrasyonunu kendi Ar-Ge süreçlerine bağımlı kılmak yerine sivil teknoloji ekosisteminden hızla beslenme tercihidir. Yerli platformlar için hangi yapay zeka yetkinliklerinin içeride, hangilerinin dışarıdan temin edileceğinin stratejik planlaması, Türk savunma sanayiinin önünde bekleyen somut bir seçenek olarak duruyor.
